Lễ cải cát hay còn gọi là lễ sang cát, bốc mộ là một nghi thức quan trọng trong phong tục tang lễ của người Việt, nhằm cải táng cho người đã khuất sau một thời gian an táng. Việc thực hiện văn khấn lễ cải cát giúp con cháu bày tỏ lòng thành kính, cầu mong cho vong linh người thân sớm được siêu thoát, an nghỉ ở nơi mới. Để buổi lễ diễn ra trang nghiêm và đúng phong tục, gia đình cần chuẩn bị bài khấn chuẩn xác. Dưới đây là nội dung văn khấn lễ cải cát mà bạn có thể tham khảo.
Văn khấn lễ cải cát
Văn khấn Long mạch Sơn thần và Thổ thần
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
– Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư phật mười phương.
– Con kính lạy Đức Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
– Con kính lạy các ngài Long Mạch, Sơn Thần, Thổ địa, Thần linh cai quản trong xứ này.
Hôm nay là ngày……tháng…..năm……………………….
Tín chủ (chúng) con là:……………………………………..
Ngụ tại………………………………………………………..
Nhân hôm nay ngày Cải Cát (dời mộ, sửa mộ) của…………… mộ phần tại…………………………
Chúng con cùng toàn thể gia quyến tuân theo nghi lễ sắm sửa hương hoa lễ vật dâng lên án toạ Tôn thần cùng chư vị uy linh, kính cẩn tấu trình.
Kính cáo Sơn Thần, Thổ Thần, Long Mạch và các vị Thần linh, cúi xin chứng minh, phù hộ cho toàn gia chúng con an ninh khang thái, vạn sự tốt lành.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Văn khấn xin dời mộ cải táng
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
– Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư phật mười phương.
– Con lạy Đức Đương cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương.
– Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.
– Con kính lạy chư gia tiên Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ tỷ.
Hôm nay là ngày….tháng…..năm…, tại tỉnh…..huyện…..xã …..thôn…..
Hiển khảo (hoặc tỷ)………………………………………mộ tiền.
Than rằng: Thương xót cha (hay mẹ) xưa, vắng xa trần thế.
Thác về, sống gửi, đất ba thước phải vùi chôn.
Phách lạc hồn bay, hình trăm năm khó gìn để.
Lúc trước việc nhà bối rối, đặt để còn chưa hợp hướng phương.
Tới nay, tìm đất tốt lành, sửa sang lại, cầu an hình thể.
Rày thân: Phần mộ dời xong, lễ Ngu kính tế.
Hồn thiêng xin hưởng, nguyện cầu vĩnh viễn âm phần.
Phúc để di lưu, phù hộ vững bền miêu duệ.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Thời điểm thực hiện nghi thức cải táng
Theo truyền thống của người Việt Nam, mùa đông được chọn là thời điểm “âm vượng” thích hợp nhất để thực hiện việc bốc mộ. Công việc này thường tiến hành vào nửa đêm đến sáng sớm để tránh ánh sáng mặt trời tiếp xúc với hài cốt, theo quan niệm âm dương cân bằng.
Trong quá trình bốc mộ, hài cốt có thể đang phân hủy và chứa nhiều vi sinh vật có hại. Việc thực hiện bốc mộ ban đêm giúp bảo vệ môi trường khỏi ô nhiễm không khí.
Thời gian cải táng mộ
Theo phong tục của người Việt, sau 3 năm kể từ khi người mất, nghi lễ cải táng và mãn tang mới có thể được tiến hành. Do môi trường và khí hậu ngày nay thay đổi, cùng việc sử dụng nhiều hóa chất trong đất trồng trọt, việc xác chưa phân hủy hoàn toàn sau 3 năm là không hề hiếm, nên thời gian cải táng thường kéo dài hơn.
Trước khi cải táng, gia đình cần xem xét năm tiến hành theo tuổi của người quá cố, tránh những năm xung sát. Một số nơi còn xét tuổi trưởng nam, vì sau mất mát, may rủi đều đè nặng trên vai người trưởng nam.
Lễ vật và những lưu ý khi chuẩn bị bốc mộ
Lựa chọn hướng tốt, xây dựng hầm mộ và bố trí mộ theo mệnh của người mất, nếu trong khuôn viên lăng mộ gia tộc thì hướng theo tổng thể, tuy nhiên có thể dùng 24 cung sơn hướng điều chỉnh phía dưới.
- Chuẩn bị theo khả năng gia đình bao gồm: Quan, Quách, vải điều, trang kim, nước ngũ vị, nước sạch, rượu, khăn mặt, bàn chải, chậu to, củi và bạt chống mưa nắng.
- Thực hiện vào ban đêm mùa đông, thời gian này phù hợp cho nghi lễ cải táng.
- Tuổi Nam kỵ tam hợp, Nữ kỵ tứ hành xung cần tránh xuất hiện lúc mở nắp quan tài và lúc hạ huyệt.
- Xin phép thần linh trước khi phá nấm, mở nắp và hạ huyệt. Kết thúc làm lễ tạ, rắc tiền vàng xuống đáy nơi huyệt cũ và mới.
- Trước ngày cải táng, thực hiện lễ cáo từ đường. Vào ngày cải táng, lễ khấn thổ công nơi mả mới được tiến hành.
- Thuê người thành thạo kiểm tra phần mộ, xem xét thi hài đã phân hủy hoàn toàn chưa.
- Lựa chọn thời gian phù hợp nhất, ngày tốt, tháng lành cho công việc. Ngày hoàng đạo hoặc ngày bất tương là lý tưởng, tránh trùng tang để không hại con cháu.
Những lý do cần cải táng
- Đất bị kiến mối, ngập nước, cần cải táng.
- Các thầy địa lý tìm thấy dấu hiệu xấu tại mộ hoặc trong nhà xảy ra vấn đề không may, cần cải táng.
- Muốn thay đổi vận số nhờ thầy địa lý tìm nơi cát địa hoặc táng gần mộ đã phát đạt.
- Người quá cố đã qua ba năm, cần cải táng.
- Do gia cảnh khó khăn, khi mất không đủ khả năng chôn cất kỹ lưỡng, đợi ba năm để cải táng sợ ván mục nát gây hại.
Khi nào không được cải táng
Có ba tình huống không được tiến hành cải táng:
- Đất ấm, huyệt khô không có nước, nước đóng như sữa, hoặc thi hài chưa phân hủy hoàn toàn đều dấu hiệu tốt, phải lập tức đậy lại.
- Mộ đang phát, nở ra hoặc con cháu làm ăn thuận lợi, không nên cải táng.
- Khi đào thấy rắn vàng, được coi là long xà khí vật.
- Mở quan tài thấy dây tơ hồng quấn quýt cho rằng đất kết.
Thực hiện văn khấn lễ cải cát với lòng thành kính giúp con cháu thể hiện sự hiếu nghĩa, cầu mong cho vong linh người thân được an nghỉ ở nơi đất mới, sớm siêu thoát và phù hộ cho gia đình. Bên cạnh việc đọc bài khấn, gia đình cần chuẩn bị lễ vật chu đáo, chọn ngày giờ tốt và thực hiện nghi thức theo đúng phong tục để mọi việc diễn ra suôn sẻ. Hy vọng bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nghi lễ quan trọng này và có sự chuẩn bị đầy đủ nhất.