Thực hiện cúng Bà Cậu là một phần quan trọng trong nghi lễ và tín ngưỡng dân gian của người Việt Nam, đặc biệt phổ biến ở khu vực miền Trung và Nam Bộ. Đây là cách thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với Bà Cậu, vị thần bảo vệ cho trẻ em và đem lại bình yên cho gia đình. Khi tiến hành lễ cúng, gia đình cần chuẩn bị đầy đủ lễ vật và thực hiện đọc văn khấn một cách trang nghiêm và chân thành. Dưới đây là bài khấn mẫu mà bạn có thể tham khảo để thực hiện nghi lễ đúng cách.
Bài văn khấn cúng Bà Cậu
Nam mô a di Đà Phật! Nam mô a di Đà Phật! Nam mô a di Đà Phật!
Con kính lay Bà Cậu.
Hôm nay ngày ngày … tháng … năm …
Vợ chồng con là … sinh được con (trai, gái) đặt tên là …
Chúng con ngụ tại …
Hiện đang đi ghe/thuyền số hiệu …
Nay nhân ngày … chúng con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật và các thứ cúng dâng bầy lên trước án.
Nhờ ơn thập phương chư Phật, chư vị Thánh hiền, chư vị Tiên Bà, các đấng thần linh, Thổ công địa mạch,
Thổ địa chính thần, Tiên tổ nội ngoại, Bà Cậu cho con có công việc sông nước.
Con cúi xin bà cậu chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì, che chở cho công việc của con mua may bán đắt.
Đi ghe, thuyền an toàn, không va chạm, không gặp mưa bão, gia đình con được phúc thọ an khang,
nghiệp dữ tiêu tan, bốn mùa không hạn ách nghĩ lo.
Xin thành tâm đỉnh lễ, cúi xin được chứng giám lòng thành.
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nghi lễ thờ Bà Cậu và văn khấn cho thần sông nước
Nghi thức thờ Bà Cậu bao gồm văn khấn dành cho các thần sông nước, trong đó “Bà Cậu” được xem như là vị thần cai trị trên sông nước, luôn mang lại may mắn cho những người làm nghề, giúp họ có những mẻ cá đầy. Chính vì niềm tin này, các ngư dân thường lập bàn thờ để thờ Bà Cậu ngay trên tàu, ghe của mình một cách trang trọng.
Với những người làm nghề câu lưới, thường họ không có bàn thờ riêng mà chỉ thành tâm khấn Bà Cậu trong mỗi bữa ăn đơn sơ của họ. Tín ngưỡng thờ Bà Cậu lan rộng và phổ biến trong các cộng đồng sống nhờ sông nước như Cần Thơ, nơi không có biển, nhưng lại có rất nhiều sông ngòi.
Theo thuật truyền thuyết, Bà Cậu gồm có Bà và Cậu, là những vị thần cai quản vùng sông nước, nên những người làm nghề liên quan luôn tôn thờ và tôn kính. Đặc biệt, người sống bằng nghề đánh bắt thủy sản luôn cảm thấy niềm tin vững chắc vào sự bảo hộ của Bà Cậu.
Nguồn gốc của tín ngưỡng này xuất phát từ miền Trung và được mang vào Nam Bộ từ cuối thế kỷ XVII đến đầu thế kỷ XVIII. Một số ý kiến cho rằng tín ngưỡng này có mối liên hệ với việc thờ Mẫu, tiêu biểu là Thần Nước, Mẫu Thủy và Mẫu Thoải, đại diện cho hóa thân thứ ba của Thánh Mẫu Liễu Hạnh, còn gọi là Mẫu Đệ Tam.
Mâm cúng lễ vật để dâng lên Bà Cậu
Tục lệ thờ Bà Cậu đã lâu đời, với hy vọng có một ngày buôn bán thuận lợi và đi lại trên sông an lành, ngư dân sẽ chuẩn bị các lễ vật như sau:
Lễ cúng Bà Cậu thường diễn ra vào ngày mùng 1 hoặc ngày Rằm mỗi tháng. Những gia đình khá giả hơn thường chuẩn bị một đĩa trái cây cùng với bình bông để cúng Bà Cậu vào mỗi sáng trước khi bắt đầu ra khơi. Sau khi cúng xong, bình bông thường được đặt ngay đầu con tàu như một lời cầu mong Bà Cậu bảo vệ và che chở.
- Một con vịt
- Một chén gạo
- Một đĩa trái cây ngũ quả
- Giấy tiền
- Cháo trắng
- Một bình hoa cúc
Thực hiện nghi lễ cúng Bà Cậu không chỉ là giữ gìn nét đẹp của tâm linh mà còn biểu hiện lòng biết ơn và mong cầu sự che chở cho gia đình, nhất là đối với trẻ em. Gia chủ cần chân thành, chuẩn bị lễ vật đầy đủ và đọc văn khấn một cách nghiêm ngặt, dù thực hiện tại nhà hay nơi miếu đền. Sự chân thành chính là yếu tố quyết định để cầu nguyện cho sự bình an và may mắn.